چگونه بیماری ارتفاع را شناسایی و درمان کنیم؟
بسیاری از افرادی که برای نخستین بار به ارتفاعات می روند، تصور نمی کنند تغییرات ناگهانی ارتفاع تا چه حد می تواند روی بدن اثر بگذارد. اما واقعیت این است که کمبود اکسیژن و تطابق نیافتن بدن می تواند به بروز علائمی منجر شود که اگر جدی گرفته نشود، خطرناک خواهد بود. در این راهنما با موضوع «چگونه بیماری ارتفاع را شناسایی و درمان کنیم؟» همراه می شویم تا هم نشانه های اولیه را بشناسید و هم یاد بگیرید در صورت بروز علائم، سریع و درست واکنش نشان دهید. این اطلاعات برای هر کوهنورد، طبیعت گرد و حتی مسافر ارتفاعات ضروری است.
انواع بیماری ارتفاع
لازم نیست حتماً از اورست بالا بروید تا با بیماری ارتفاع مواجه شوید. هر کسی که در حال پیادهروی، کوهپیمایی یا صرفاً گذراندن وقت در ارتفاع چند هزار متری از سطح دریا باشد، می تواند دچار این بیماری شود.
بیماری های ناشی از ارتفاع به سه دسته تقسیم می شوند که دو مورد آخر می توانند کشنده باشند:
- بیماری حاد کوهستان (AMS) خفیف ترین و رایج ترین نوع آن است.
- ادم مغزی در ارتفاع بالا (HACE) زمانی است که مغز شروع به تورم می کند.
- ادم ریوی ناشی از ارتفاع بالا (HAPE) زمانی است که ریه ها شروع به پر شدن با مایع می کنند.
برای مطالعه عمیقتر این مباحث، با یک متخصص پزشکی مشورت کنید یا در دورهای که توسط یک مربی معتبر تدریس می شود، شرکت کنید. این مقاله مروری کلی بر بیماری های ارتفاع ارائه می دهد:
- علل
- علائم و درمانها
- پیشگیری
علل بیماری ارتفاع
وقتی علائم بیماری ارتفاع را احساس می کنید، بدن شما در حال واکنش به دریافت اکسیژن کمتر از هوای «رقیقتری» است که در ارتفاعات بالاتر نسبت به آنچه بدن شما به آن عادت دارد، وجود دارد. پس چرا هوا رقیقتر است؟
فشار هوا و میزان اکسیژن : فشار هوا به وزن هوای بالای سر شما بستگی دارد، به همین دلیل است که در ارتفاعات بالاتر فشار هوا کمتر است. این فشار کمتر به این معنی است که تعداد تمام مولکول های تشکیل دهنده هر ریه از هوا، از جمله مولکول های اکسیژن، کاهش می یابد.
سازگاری با محیط و نقش زادگاه شما : اغلب ارتفاع ۸۰۰۰ متری به عنوان ارتفاعی ذکر می شود که کاهش دریافت اکسیژن میتواند در آن باعث ایجاد علائم شود. ارتفاع محل زندگی شما نیز به همان اندازه مهم است، زیرا بدن شما با سطح اکسیژن موجود در آنجا سازگار شده است.
علائم و درمان بیماری ارتفاع
اگرچه علائم و پیشرفت آنها متفاوت است، اما یک واکنش واحد – بردن فرد به ارتفاع پایینتر – موثرترین درمان برای همه این شرایط است. و تنها واکنشی که تضمین میکند اوضاع را بدتر کند، “تحمل شرایط” با ادامه صعود است.
علائم بیماری حاد کوهستان
سردرد چه مداوم باشد و چه ضربان دار، نشانهی بارزی از ابتلا به AMS است. مبتلایان به این بیماری همچنین یک یا چند مورد از این علائم شبیه به خماری را خواهند داشت:
- حالت تهوع/استفراغ
- خستگی
- بیحالی
- از دست دادن اشتها
- مشکل در خوابیدن
درمان: خبر خوب این است که بدن می تواند خودش این مشکل را درمان کند. با این حال، باید به بدن زمان کافی بدهید تا با ارتفاع بالاتر سازگار شود. به آخرین ارتفاعی که بدون احساس علائم در آن خوابیدهاید، برگردید. سپس استراحت کنید تا حالتان بهتر شود.
علائم ادم مغزی ناشی از ارتفاع بالا
HACE در ابتدا به صورت یک نوع متوسط تا شدید از AMS نشانههای شروع تورم مغز، گیجی و اختلال در تعادل است. به دنبال این علائم باشید:
- نمیتواند روی یک خط مستقیم، از پاشنه تا پنجه پا راه برود.
- نمیتواند روی یک پا تعادلش را حفظ کند
درمان: فردی که مبتلا به HACE تشخیص داده شده است باید فوراً به ارتفاع پایینتر منتقل شود. رفع کامل علائم صرفاً با پایین آمدن از ارتفاع بعید است، بنابراین باید به محض مشکوک شدن به HACE به این فکر کنید که چگونه با کمک پزشکی تماس بگیرید.
علائم ادم ریوی ناشی از ارتفاع بالا
HAPE ممکن است قبل از AMS یا HACE رخ دهد یا ندهد. علائم اولیه آن تنگی نفس همراه با سرفه خشک است. علائمی که نشان می دهد ریهها همچنان با مایع پر می شوند عبارتند از:
- تنگی نفس بدتر می شود
- خستگی غیرمنتظره و ناتوانی در انجام کارها
- سرفه مرطوب و غلغل مانند ایجاد می شود
درمان: برای جلوگیری از فشار اضافی بر ریه ها، فرد مبتلا به HAPE باید فوراً به ارتفاع پایینتر منتقل شود. عدم درمان HAPE می تواند باعث غش و مرگ فرد شود. در صورت تداوم علائم، با پزشک متخصص تماس بگیرید.
داروهای بیماری ارتفاع
داروهای بدون نسخه – ایبوپروفن، استامینوفن و آسپرین – همگی به تسکین سردرد مرتبط با AMS و HACE کمک می کنند. با این حال، ادامه سردرد پس از مصرف این داروها غیرمعمول نیست. علاوه بر این، سردرد معمولاً پس از پایین آمدن از ارتفاع و/یا دادن زمان به بدن برای سازگاری با ارتفاع بالاتر، خود به خود برطرف میشود.
درمان های پیشرفته برای بیماری ارتفاع
داروهایی مانند دیاموکس (استازولامید) و درمان هایی مانند اکسیژن خالص فراتر از محدوده این مقاله هستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد حوزههایی که یک پزشک متخصص باید بر آنها نظارت داشته باشد، با پزشک خود مشورت کنید.
پیشگیری از بیماری ارتفاع
جای تعجب نیست که مدیریت ارتفاع و صعود، کلید جلوگیری از بیماری ارتفاع است. اگر این کار را به طور مؤثر انجام دهید، بدن شما می تواند فیزیولوژی خود را برای کار با هوای رقیق تنظیم کند.
سازگاری : اگر به بدن خود زمان بدهیم، چقدر خوب می توانیم با ارتفاع سازگار شویم. ضربان قلب و تنفس شما تندتر می شود و خون شما مقدار بیشتری از گلبول های قرمز خون را نسبت به حالت عادی تولید می کند. بقیه سلول های شما نیز به آرامی تغییر می کنند، به طوری که از اکسیژن به طور مؤثرتری استفاده می کنند.
اگر حداقل دو روز به خودتان فرصت دهید تا به ارتفاع ۸۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ فوت برسید و سپس صعودهای روزانه را به ۱۰۰۰ فوت محدود کنید، بدن شما شانس بهتری برای سازگاری خواهد داشت. همچنین توجه داشته باشید که ارتفاع خواب شما مهم است: می توانید در یک روز مشخص بالاتر بروید، به شرطی که به ارتفاعی که در آن چرت می زنید برگردید و در این محدوده باشد.
هر کسی با سرعت متفاوتی سازگار می شود: ممکن است شما بتوانید سریعتر یا کندتر از قانون سرانگشتی بالا به شرایط جدید عادت کنید. سن، جنسیت، نژاد – حتی سطح آمادگی جسمانی شما – به طور قطعی با سرعت سازگاری سریعتر یا کندتر مرتبط نیستند. وقت بگذارید و به بدن خود گوش دهید.
به پایان این مقاله رسیدیم، امیدواریم مقاله “چگونه بیماری ارتفاع را شناسایی و درمان کنیم؟“ مورد قبول شما بوده باشد. همچنین ممکن است بخواهید مقاله دیگر ما را درمورد “ درمان گرفتگی عضله پشت پا “ را هم ببینید.