مرگبارترین قله های بالای 8000 متر کدام اند؟
وقتی صحبت از مرگبارترین قله بالای 8000 متر میشود، با کوههایی روبهرو هستیم که در طول سالها به دلیل بهمن، سقوط، بیماری ارتفاع، طوفانهای شدید و شرایط سخت جوی، جان هزاران کوهنورد را گرفتهاند. نپال سرزمینی است که تنوع چشمگیری از آبوهوا، چشماندازهای طبیعی و فرهنگ گوناگون را در خود جای داده است و به سبب کوههای سر به فلک کشیده کوهنوردان و علاقه مندان زیادی را به خود جذب می کند.
در این مقاله از سایت کوهنوردی هوراز با تمرکز بر این پرسش که مرگبارترین قله بالای 8000 متر کداماند؟ به سراغ ۸ کوه جهان میرویم که بر اساس آمار مرگومیر و میزان خطر صعود، بهصورت سیستماتیک رتبهبندی شدهاند.
1: قله نانگا پاربات
از نظر سختی فنی، نهمین قله مرتفع جهان یعنی نانگا پاربات، رقابتی جدی با کی۲ دارد. نخستین مسیر صعود آن از یک خطالرأس باریک تا قله امتداد پیدا میکند و در ضلع جنوبی، دیواره عظیم روپال با ارتفاعی حدود ۱۵۰۰۰ فوت قرار گرفته که بلندترین جبهه کوهستانی روی زمین به شمار میآید. همین دشواریها باعث شد این قله لقب «آدمخوار» را به خود بگیرد.
پیش از آنکه هرمان بول اتریشی در سال ۱۹۵۳ موفق به صعود شود، نانگا پاربات جان ۳۱ نفر را گرفته بود. بول نخستین کسی بود که سبک صعود آلپی در هیمالیا را معرفی کرد؛ سبکی سریع، سبکبار و بدون اکسیژن کمکی. او با تیمی دهنفره حرکت را آغاز کرد، اما اعضای تیم بهتدریج عقبنشینی کردند و در نهایت بول بهتنهایی به صعود ادامه داد. این صعود انفرادی، یکی از چشمگیرترین دستاوردهای تاریخ کوهنوردی به شمار میرود.
میزان مرگ و میر در کوه نانگا پاربات
پیش از سال ۱۹۹۰، در میان ۱۴ قله بالای ۸۰۰۰ متر، نانگا پاربات با نرخ مرگومیر ۷۷ درصد بالاترین آمار را داشت. طبق گزارش ماه مه ۲۰۲۲، این میزان به حدود ۲۱ درصد کاهش یافته است.
بخش زیادی از مرگها به بهمن نسبت داده میشود. همچنین در کمپ اصلی دیامیر، طالبان تعدادی از کوهنوردان را به قتل رساندند. سقوط، آتشسوزی، باران شدید، ذاتالریه و سرمازدگی از دیگر عوامل ثبتشده بودهاند و برخی افراد نیز هرگز بازنگشتند و مفقود شدند.
2: کوه آناپورنا
وقتی صحبت از این میشود که مرگبارترین قله بالای 8000 متر کداماند؟ نام آناپورنا همیشه در صدر فهرست قرار میگیرد. شاید تصور شود دانستن اینکه چرا آناپورنا تا این اندازه مرگبار است، بسیاری از کوهنوردان را از صعود منصرف کند؛ اما در عمل چنین نیست. هر کوهنوردی که قصد صعود به قلهای را دارد، پیش از حرکت تحقیق میکند و میخواهد بداند چرا آناپورنا یکی از خطرناکترین کوههای جهان محسوب میشود. همین آگاهی است که آنها را برای رویارویی با چالش پیشرو آماده و حتی هیجانزده میکند.
آناپورنا بدون تردید از خطرناکترین قلههای دنیا برای صعود است. با این حال، تعداد بالای کوهنوردانی که برای آزمودن خود راهی نپال میشوند، نشان میدهد که شهرت مرگبار بودن این کوه، مانع جدی برای ماجراجویان نیست؛ بلکه آنها را برای شرکت در یک سفر اکتشافی جدیتر مصممتر میکند.
یکی از مهمترین دلایلی که آناپورنا را در فهرست مرگبارترین قلههای بالای 8000 متر قرار داده، آبوهوای ناپایدار آن است. این کوه در تمام طول سال سرد و پوشیده از برف است و در هر فصل بادهای شدید و بارشهای سنگین برف را تجربه میکند. چنین شرایطی صعود را دشوار و گاه غیرقابلپیشبینی میکند. بسیاری از کوهنوردان در همین وضعیتهای جوی گرفتار شدهاند و برخی جان خود را از دست دادهاند.
آناپورنا همچنین مملو از سراکهای ناپایدار، شکافهای عمیق، دیوارههای شیبدار و عوارض دلهرهآور دیگر است. عبور از برخی بخشهای این کوه نهتنها دشوار، بلکه بسیار خطرناک است. خطر بهمن همواره وجود دارد و سقوط تودههای عظیم یخ و سنگ میتواند در چند ثانیه شرایط را بحرانی کند. همین عوامل باعث جراحات شدید یا مرگ بسیاری از صعودکنندگان شده است.
میزان مرگ و میر آناپورنا
آناپورنا در میان ۱۴ قله هشتهزارمتری، بالاترین نرخ مرگومیر را دارد. تا مارس ۲۰۲۲، ۷۲ نفر در جریان صعود، ۳۶۵ نفر پس از صعود موفق و ۹ نفر هنگام فرود جان خود را از دست دادهاند. این آمار، نسبت ۱۹ مرگ به ازای هر ۱۰۰ بازگشت ایمن را برای آناپورنا ۱ نشان میدهد.
نرخ مرگومیر این قله از سال ۲۰۱۲ تا پایان ۲۰۲۲ از ۳۴ درصد به ۱۹ درصد کاهش یافته است، اما همچنان در پاسخ به این پرسش که «مرگبارترین قله بالای 8000 متر کداماند؟» نام آناپورنا در جایگاه نخست دیده میشود.
3: کوه کی۲
از نگاه کوهنوردان حرفهای، دومین کوه مرتفع جهان یکی از فنیترین و چالشبرانگیزترین قلههای دنیاست. حتی سادهترین مسیر صعود آن نیز با عبور از یخچالی دشوار آغاز میشود، سپس به قطعات سنگی شیبدار میرسد و در ادامه باید از کنار مجموعهای از ستونهای یخی موسوم به سراکها عبور کرد؛ تودههایی ناپایدار که ممکن است بدون هیچ هشداری فروبریزند. همین پیچیدگیهای فنی باعث شده کی۲ در فهرست مرگبارترین قله بالای 8000 متر جایگاهی ثابت داشته باشد.
این کوه که تنها ۲۳۷ متر از اورست کوتاهتر است، شهرتی بسیار خطرناکتر از اورست دارد؛ شهرتی که آمارها نیز آن را تأیید میکنند و چندان گمراهکننده نیستند.
میزان مرگ و میر کوه کی۲
از نظر تاریخی، از هر ۱۰۰ کوهنوردی که به قله اورست میرسند، ۱۲ نفر جان خود را از دست دادهاند. از هر ۱۰۰ کوهنورد کی۲، ۹۶ نفر جان خود را از دست دادهاند. در مقایسه با بیش از ۵۶۰۰ صعود به اورست، تعداد کمی ۸۰۰ نفر تاکنون بر فراز قله کی۲ ایستادهاند.
از نظر تاریخی، از هر ۱۰۰ کوهنوردی که به قله اورست میرسند، ۱۲ نفر جان خود را از دست دادهاند. در مورد کی۲، این عدد بهمراتب تکاندهندهتر است؛ از هر ۱۰۰ کوهنورد، ۹۶ نفر جان خود را از دست دادهاند. همچنین در حالی که بیش از ۵۶۰۰ صعود موفق به اورست ثبت شده، تنها حدود ۸۰۰ نفر تاکنون توانستهاند بر فراز قله کی۲ بایستند. همین تفاوت، جایگاه کی۲ را در میان مرگبارترین قلههای بالای 8000 متر بهخوبی نشان میدهد.
شاید بخوانید: صعود به کی۲ سخت تر است یا اورست؟
4: کوه کانچن جونگا
کانچن جونگا با ارتفاع ۸۵۸۶ متر از سطح دریا، بخشی در نپال و بخشی در ایالت سیکیم هند قرار دارد و در فاصله حدود ۱۲۵ کیلومتری شرق-جنوب شرقی اورست واقع شده است. این قله پس از اورست و کی۲، سومین کوه بلند جهان به شمار میرود. همچنین بلندترین کوه هند است و در میان برجستهترین قلههای هیمالیا رتبه چهارم را دارد.
این کوه پنج قله مرتفع و چهار یخچال طبیعی بزرگ را در خود جای داده است. با بررسی آمار مرگومیر در مرگبارترین قله بالای 8000 متر، معمولاً با گذشت زمان شاهد کاهش نسبی تلفات هستیم؛ اما کانچن جونگا یک استثنای قابل توجه محسوب میشود. در سالهای اخیر، به دلیل بهمن و شرایط آبوهوایی ناپایدار، نرخ مرگومیر آن به حدود ۲۲ درصد افزایش یافته است.
میزان مرگ و میر در کوه کانچن جونگا
نرخ کلی مرگومیر این کوه حدود ۱۱.۷ درصد برآورد شده است. از سال ۱۹۵۵ تا مه ۲۰۲۲، تنها ۵۳۲ صعود موفق ثبت شده و در این میان ۵۲ نفر جان خود را از دست دادهاند. بسیاری از این مرگها هنگام فرود رخ داده و سقوط، عامل اصلی آن بوده است. خستگی، خفگی، هیپوترمی، ریزش یخ و بهمن نیز از دیگر دلایل گزارششده هستند.
5: کوه ماناسلو
مدار ماناسلو در سالهای اخیر بهعنوان مقصدی جدید برای کوهنوردان محبوبتر شده است، هرچند هنوز در مقایسه با مسیرهای توسعهیافته منطقه آناپورنا، جمعیت کمتری را جذب میکند. این مسیر پیادهروی چشمنواز، مناظری باشکوه از ماناسلو و رشتهکوه گانش هیمال ارائه میدهد. در طول مسیر، ترکیبی جذاب از روستاهای اصیل هندو و بودایی با سبک تبتی دیده میشود. مسیر از رودخانه باشکوه بودی گانداکی آغاز شده و تا سرچشمه آن، از آروگات تا زیر گذرگاه لارکیا، امتداد دارد. تنوع مناظر از ارتفاع حدود ۷۰۰ متر شروع میشود و از زمینهای کشاورزی سرسبز و جنگلهای انبوه تا چشماندازهای مرتفع با یخچالهای عظیم تغییر میکند.
ماناسلو با ارتفاع ۸۱۶۳ متر، هشتمین کوه مرتفع جهان پس از دائولاگیری ۱ است. این کوه در بخش غربی-مرکزی نپال و در هیمالیای منسیری هیمال قرار دارد و نام آن به معنای «تپه روح» است. ماناسلو در فاصله ۶۴ کیلومتری شرق آناپورنا واقع شده و بلندترین قله منطقه گورخا به شمار میرود. رشتهکوهها و درههای گسترده اطراف آن، دسترسی به این منطقه را از مسیرهای مختلف ممکن کردهاند.
اولین صعود ماناسلو در سال ۱۹۵۶ و اولین صعود زمستانی آن در سال ۱۹۸۴ ثبت شده است.
میزان مرگ و میر در قله ماناسلو
تا سال ۲۰۱۸، ۶۶۱ صعود موفق به ماناسلو انجام شده و ۶۵ مورد مرگ و میر ثبت شده است؛ یعنی نرخ تقریبی ۱۰ درصد. حدود ۹۵ درصد این تلفات ناشی از بهمن بوده و سایر موارد به سقوط، بیماری ارتفاع و خستگی مربوط میشود. همین آمار باعث میشود ماناسلو نیز در بحث مرگبارترین قله بالای 8000 متر جایگاه قابل توجهی داشته باشد.
6: کوه ماکالو
ماکالو با ارتفاع ۸۴۶۳ متر، پنجمین کوه مرتفع جهان است. این قله باشکوه در هیمالیای ماهالانگور و در فاصله ۱۹ کیلومتری جنوب شرقی اورست، در منطقه خومبو و در مرز میان تبت چین و نپال قرار دارد.
چهار خطالرأس تیز، شکل هرمی تقریباً کاملی به ماکالو دادهاند و ظاهر آن را بسیار شاخص کردهاند. ماههای آوریل و مه و همچنین اواخر سپتامبر تا اکتبر، زمانهای مناسبتری برای تلاش جهت صعود به این قله هستند. در مقابل، زمستان در هیمالیا فصلی بسیار پرخطر برای صعود محسوب میشود و ماکالو نیز از این قاعده مستثنی نیست. بادهای شدید نزدیک قله میتوانند کشنده باشند و فشار کم اتمسفر همراه با شرایط جوی غیرقابلپیشبینی، شانس موفقیت را کاهش میدهد.
میزان مرگ و میر در کوه ماکالو
در ماه مه 2022، نرخ مرگ و میر در کوه ماکالو حدود 7.4 درصد گزارش شده است و 647 صعود موفق و 48 نفر جان خود را از دست دادهاند. دلایل مرگ شامل سقوط در شکافهای یخی، کمآبی بدن، ریزش سنگ، بیماری ارتفاع، بهمن، سقوط و ذاتالریه بوده است.
ماکالو نیز با وجود زیبایی خیرهکنندهاش، در فهرست مرگبارترین قلههای بالای 8000 متر جای میگیرد و همچنان چالشی جدی برای کوهنوردان سراسر جهان محسوب میشود.
شاید بخوانید: صعود به ماکالو چقدر دشوار است؟
7: کوه لوتسه
لوتسه یکی از کم طرفدارترین قلههای 8000 متری محسوب میشود، هرچند تاکنون بیش از ۱۰۸۹ صعود موفق به آن ثبت شده و در فهرست صعود قلههای هشتهزارمتری جایگاه چهارم را دارد. این قله در عین حال از محبوبیت قابل توجهی برخوردار است، که احتمالاً به این دلیل است که بیشتر کوهنوردان باتجربه برای صعود به آن اقدام میکنند. مسیر جنوبی رایجترین راه صعود به لوتسه است و نخستین صعود آن در سال ۱۹۵۶ توسط یک تیم سوئیسی انجام شد.
این کوه باشکوه با ارتفاع ۸۵۱۶ متر از سطح دریا، در نزدیکی اورست و در منطقه خومبو قرار دارد.
میزان مرگ و میر در کوه لوتسه
کوه لوتسه یکی از محبوبترین صعودهای کوهستانی در منطقه اورست است. طبق گزارش مه ۲۰۲۲، ۱۰۸۹ نفر موفق به صعود به قله آن شدهاند و ۲۲ نفر جان خود را از دست دادهاند. نرخ واقعی مرگومیر این کوه حدود ۲.۹ درصد است. هرچند این عدد در مقایسه با برخی دیگر از مرگبارترین قلههای بالای 8000 متر پایینتر به نظر میرسد، اما همچنان نشاندهنده ریسک جدی صعود به این ارتفاعات است.
8: کوه اورست
بیش از ۱۲۶۷۸ نفر تاکنون به بلندترین قله جهان صعود کردهاند. با وجود این آمار بالا، انزوای جغرافیایی و ارتفاع بسیار زیاد اورست، صعود به آن را به کاری پرخطر تبدیل میکند. چه قصد صعود به قله را داشته باشید یا نه، پیادهروی تا کمپ اصلی اورست یکی از پنج مسیر برتر کوهنوردی در نپال به شمار میرود.
شاید بخوانید: ۵ حقیقت جالب در مورد کوه اورست
میزان مرگ و میر در کوه اورست
با توجه به جایگاه ویژه اورست، بسیاری تصور میکنند که این کوه سختترین و مرگبارترین قله جهان است. با این حال، اگر تعداد بالای تلاشها در هر سال را در نظر بگیریم، اورست درصد نسبتاً کمتری از مرگومیر را به خود اختصاص داده است.
به ازای هر ۱۰۰ صعود، حدود ۰.۰۲۸۷۹ مرگ ثبت شده است. این کوه در تاریخ خود بیش از ۱۲۶۷۸ صعود موفق را تجربه کرده است. بنابراین، هرچند اورست بلندترین قله جهان است، اما در پاسخ به این پرسش که «مرگبارترین قله بالای 8000 متر کداماند؟» لزوماً در صدر فهرست قرار نمیگیرد.
سخن پایانی
کوهها همواره انسانها را با چشماندازهای خیرهکننده و چالشهای بزرگشان مجذوب کردهاند. بسیاری تلاش کردهاند با صعود به بلندترین قلههای جهان، این ارتفاعات عظیم را فتح کنند. با این حال، همه کوهها با همه کوهنوردان مهربان نبودهاند. در طول سالها، افراد زیادی در اثر بهمن، سقوط، قرار گرفتن در معرض سرما، بیماری ارتفاع، طوفانهای شدید و عوامل دیگر جان خود را از دست دادهاند.
در این مقاله مرگبارترین قلههای بالای 8000 متر را معرفی کردیم تا دید دقیقتری نسبت به میزان خطر این ارتفاعات داشته باشید. صعود موفق به این قلهها تنها با اشتیاق ممکن نیست؛ داشتن تجربه کافی در کوهنوردی ارتفاع بالا، آمادگی جسمانی و ذهنی و استفاده از تجهیزات کوهنوردی استاندارد، شرط اصلی بازگشت ایمن است.
به پایان این مطلب با عنوان “مرگبارترین قله های بالای 8000 متر کدام اند؟” رسیدیم. امیدواریم برای شما مفید بوده باشد و همچنین پیشنهاد می کنیم از مقاله دیگر ما با عنوان “صعود به اورست چقدر سخت است؟” نیز دیدن کنید.