نحوه تصفیه آب در طبیعت
همیشه آب های زلال و بکر در طبیعت آنقدر که به نظر می رسند ایمن نیستند، زیرا تشخیص وجود میکروارگانیسمهای بیماریزا در آنها ساده نیست. هر جایی که انسان یا حیوان بتواند به آن دسترسی داشته باشد، احتمال آلودگی آب هم مطرح است؛ حتی اگر سالها بدون مشکل از آن استفاده شده باشد. به همین دلیل، تصفیه آب در طبیعت یک اقدام ضروری برای حفظ سلامت در کوهنوردی و طبیعتگردی محسوب میشود. در این مقاله از سایت کوهنوردی هوراز، به نکات و روشهای کاربردی تصفیه آب در فضای باز میپردازیم.
چرا آب های طبیعی می تواند خطرناک باشند؟
هر منبع آبی روی زمین میتواند حاوی عوامل بیماریزای میکروسکوپی باشد؛ نوعی «باغوحش رودخانهای» که زمانی شکل میگیرد که آب با مدفوع انسان یا حیوان آلوده شود. حتی مصرف تنها ۱۰ میکروارگانیسم بیماریزا میتواند باعث اسهال و سایر علائم ناشی از کمآبی بدن شود.
عوامل بیماریزا که برخی از آنها میتوانند ماهها در فضای باز زنده بمانند، به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
تکیاختهها شامل کریپتوسپوریدیوم پارووم و ژیاردیا لامبلیا هستند. این موجودات دارای یک کیست بیرونی سختاند که آنها را در برابر برخی مواد شیمیایی محافظت میکند. با این حال، به دلیل اندازه نسبتاً بزرگ، فیلتر کردن آنها از آب سادهتر است.
باکتریها شامل اشریشیا کلی (E. coli)، سالمونلا، کامپیلوباکتر و بسیاری موارد دیگر میشوند. این میکروارگانیسمهای با اندازه متوسط نیز معمولاً توسط فیلترهای آب حذف میشوند.
ویروسها مانند هپاتیت A، روتاویروس و نوروویروس هستند. از آنجا که اندازه آنها از تکیاختهها و باکتریها کوچکتر است، فیلتر کردنشان دشوارتر خواهد بود. از نظر فنی، زمانی که این عوامل حذف یا خنثی میشوند، شما در حال «تصفیه» واقعی آب هستید.
نکته: همیشه یک سیستم تصفیه پشتیبان همراه داشته باشید. فیلتر ممکن است گم شود، باتریها ممکن است خالی شوند یا دستگاه از کار بیفتد. مواد شیمیایی با وزن کم، امنیت بیشتری ایجاد میکنند. جوشاندن نیز یک گزینه پشتیبان مطمئن است: آب را به مدت ۱ دقیقه و اگر در ارتفاع بالاتر از ۶۵۰۰ فوت هستید، به مدت ۳ دقیقه بجوشانید.
بهترین منابع آب برای تصفیه در طبیعت
در انتخاب منبع آب برای تصفیه کردن آن در طبیعت به نکات زیر توجه کنید:
- آب جاری، بهویژه در جویبار یا رودخانه، گزینه مناسبی است؛ زیرا محیط مناسبی برای رشد جلبک یا تجمع میکروارگانیسمها ایجاد نمیکند. همچنین پشهها در آب با جریان تند تخمگذاری نمیکنند.
- اگر منبع زلال و روان در دسترس نیست، به دنبال آب آرام (دریاچه، استخر یا نهر با جریان آهسته) باشید که رسوب یا گلولای زیادی نداشته باشد. آب شفافتر سریعتر از فیلتر عبور میکند و احتمال گرفتگی فیلتر را کاهش میدهد.
- مکانی را انتخاب کنید که امکان برداشت آب از فاصلهای دورتر از ساحل را فراهم کند؛ جایی که معمولاً میکروارگانیسمها در غلظتهای بالاتری تجمع پیدا میکنند.
نکته: پس از بارندگی شدید، قبل از جمعآوری آب برای تصفیه کمی صبر کنید. هنگام بالا آمدن جویبارها، باران آلودگیهای سطحی را به داخل آنها، دریاچهها و سایر منابع آب میشوید. این موضوع بار باکتریایی را افزایش داده و آب را گلآلود میکند.
5 نشانه ی خطر در یک منبع آب
نشانههای زیر احتمال آلودگی بالاتر آب را نشان میدهند. اگر امکان انتخاب منبع دیگری وجود دارد، حتماً این کار را انجام دهید؛ در غیر این صورت، دستورالعملهای تصفیه آب مربوط به تجهیزات خود را با دقت کامل رعایت کنید.
- آب (بهویژه در ارتفاعات پایینتر) نزدیک چمنزارها یا مراتعی که حیوانات در آن چرا کردهاند، یا در نزدیکی اردوگاههای پررفتوآمد
- شواهدی از تردد حیوانات باربر یا فعالیت حیوانات اهلی
- نشانههایی از حضور نامنظم یا طولانیمدت انسان
- وجود مقادیر زیاد کف یا کف قهوهایرنگ که میتواند نشاندهنده شکوفایی جلبک باشد؛ هرچند خود جلبک معمولاً مضر نیست، اما محیطی غنی برای رشد میکروارگانیسمها فراهم میکند
- برف کثیف که نشانه حضور انسان و اثرات فعالیتهای انسانی است؛ همچنین نباید تصور کرد حتی برف تمیز هم کاملاً «ایمن» است، زیرا باکتریها میتوانند ماهها در یخ زنده بمانند
چگونه آب را برای تصفیه جمع آوری کنیم؟
مهمترین نکته هنگام جمعآوری آب برای تصفیه، پیدا کردن شفافترین آب ممکن است. برگها، جلبکها و گلولای معمولاً تهدید مستقیم محسوب نمیشوند، اما در صورت وجود، فرآیند تصفیه آب را پیچیدهتر میکنند. اگر ناچار به استفاده از آب کدر یا گلآلود هستید، این راهکارها را در نظر بگیرید:
از سطح آب جمعآوری کنید: از قابلمهی داخل اجاق گاز خود استفاده کنید و آب را از نزدیک سطح و از کمتیرهترین بخش آبی که میتوانید پیدا کنید، بردارید. اجازه دهید قابلمه مدتی بماند تا رسوبات به پایین فرو بروند. هنگام تصفیه این آب که حالا شفافتر شده است، مراقب باشید رسوبات را به هم نزنید.
از یک پیشفیلتر استفاده کنید: اگر از فیلتر استفاده میکنید، شلنگ ورودی آن معمولاً یک فیلتر در انتها دارد که از گرفتگی عنصر فیلتر داخلی توسط ذرات بزرگتر جلوگیری میکند. پیشفیلترها برای روشهای تصفیه با اشعه ماوراءبنفش حتی ضروریتر هستند و اغلب بهصورت یک کالای جانبی فروخته میشوند. پیشفیلتر ندارید؟ قبل از تصفیه، آب را از یک دستمال سر صاف کنید.
دلیل اهمیت تمیز بودن دست ها در تصفیه آب
بسیاری از بیماریهایی که به آب آلوده نسبت داده میشوند، در واقع نتیجه بهداشت ضعیف هستند. بنابراین تمیز نگه داشتن دستها اهمیت زیادی دارد. همراه داشتن ضدعفونیکننده دست و استفاده منظم از آن بهویژه پس از پاسخ به ندای طبیعت توصیه میشود. همچنین بهتر است قبل از آمادهسازی غذا، قبل از نوشیدن آب و بعد از تماس دستها با منابع آب طبیعی، دستها را ضدعفونی کنید.
چگونه هنگام تصفیه آب به طبیعت آسیب وارد نکنیم؟
برای حفظ منابع آب بکر، رعایت روشهای درست ضروری است. با افزایش تعداد بازدیدکنندگان از مناطق وحشی، پایبندی به اصول «بدون ردپا» اهمیت بیشتری پیدا میکند. در ادامه، برخی از اصول کلیدی مرتبط با حفظ کیفیت آب در مناطق دورافتاده آمده است:
- حداقل حدود ۶۰ متر از منابع آب فاصله داشته باشید.
- زبالههای انسانی را بهطور صحیح و حداقل حدود ۶۰ متر دورتر از منابع آب دفع کنید.
- آب مورد استفاده برای شستوشو و تمیزکاری را حداقل ۲۰۰ فوت (حدود ۶۰ متر) دورتر از منابع آب نگه دارید.
- هرگز آب صابون را مستقیماً وارد منابع آب مناطق دورافتاده نکنید؛ این کار میتواند به افزایش و تکثیر عوامل بیماریزای میکروسکوپی در آب کمک کند.
- آب صابون را بهجای سنگها، روی خاک پخش کنید؛ زیرا میکروارگانیسمهای خاک به تجزیه و متابولیسم آلایندهها کمک میکنند.
سخن پایانی
زلالی و صافی یک آب در طبیعت لزوماً به معنای سالم بودن آن نیست و اگرچه عوامل بیماریزا با چشم دیده نمیشوند، اما خطر آنها کاملاً جدی است. از همین رو، آشنایی با نحوه تصفیه آب در طبیعت یک ضرورت محسوب میشود و باید پیش از هر برنامه کوهنوردی یا طبیعتگردی مورد توجه قرار گیرد و بهدرستی اجرا شود تا سلامت فردی حفظ شده و تجربه حضور در طبیعت با اطمینان بیشتری همراه باشد. رعایت اصول انتخاب منبع آب، روش صحیح جمعآوری، تصفیه مناسب و همچنین توجه به بهداشت فردی و حفظ محیطزیست، نقش مهمی در کاهش خطرات احتمالی دارد.
به پایان این مطلب با موضوع “نحوه تصفیه آب در طبیعت ” رسیدیم. امیدواریم مورد قبول شما بوده باشد و همچنین پیشنهاد می کنیم از مقاله دیگر ما با موضوع “11 سبک مختلف کمپینگ” نیز دیدن کنید.