اولین نفری که قله دماوند را فتح کرد
اولین نفری که قله دماوند را فتح کرد، نامی ماندگار در تاریخ کوهنوردی ایران به جا گذاشته است. دماوند به عنوان بلندترین قله ایران و خاورمیانه، همواره نمادی از قدرت، استقامت و ماجراجویی می باشد. شناخت پیشینهی صعود به این قله، نه تنها برای علاقه مندان به تاریخ کوهنوردی جذاب بوده، بلکه می تواند الهام بخش کوهنوردانی باشد که امروز راه آن پیشگامان را ادامه می دهند.
اولین نفری که قله دماوند را فتح کرد چه کسی بود؟
قله دماوند به ارتفاع ۵۶۱۰ متر، بلندترین کوه ایران و خاورمیانه بوده و از دیرباز هم در اسطوره های ایرانی جایگاه ویژهای داشته و هم در دنیای واقعی الهام بخش کوهنوردان و جهانگردان می باشد. سوالی که برای بسیاری پیش می آید این است که:
اولین نفری که قله دماوند را فتح کرد چه کسی بود و چه زمانی این اتفاق افتاد؟
برای پاسخ به این سوال باید تاریخ صعود به دماوند را به دو بخش تقسیم کنیم:
- تلاش های تاریخی و غیرمستند (بیش از هزار سال پیش)
- صعودهای رسمی و مستند در دوران مدرن
تلاش های قدیمی بر روی دماوند (بیش از هزار سال پیش)
ابودلف (Abu Dulaf) – جغرافی دان و شاعر عرب
ابودلف یکی از جغرافی دانان و سفرنامه نویسان عرب در قرن چهارم هجری بود که سفرهای زیادی به ایران و مناطق اطراف داشته است. او در سال ۳۴۱ هجری قمری بخشی از دماوند را صعود کرد.
- او در سفرنامه اش نوشت که در ارتفاعات دماوند چشمه ای بزرگ دیده که اطرافش پوشیده از گوگرد و مواد معدنی بوده است.
- ابودلف هرچند به قله نرسید، اما گزارش او از نخستین تلاش های انسانی برای شناخت این کوه حکایت دارد.
ناصر خسرو – شاعر و فیلسوف ایرانی
ناصر خسرو (۳۹۴–۴۸۱ هجری قمری) شاعر، حکیم و جهانگرد ایرانی می باشد. او در سفرنامه ناصرخسرو به دماوند اشاره می کند و می نویسد:
- بر فراز دماوند چاهی است که از آن “نوشادر و کبریت” (گوگرد) استخراج خواهند کرد.
- این نوشته نشان می دهد که مردم محلی در همان زمان رفت و آمدهایی تا ارتفاعات دماوند داشته اند.
روایت آثارالبلاد
در کتاب آثار البلاد و اخبار العباد به نقل از اهالی منطقه آمده است که گروهی طی پنج روز و پنج شب به قله دماوند صعود کردهاند. هرچند این نقل قول سندیت علمی ندارد، اما نشان دهنده باورهای تاریخی درباره تلاش های ابتدایی برای صعود خواهد بود.
صعودهای اروپاییان به دماوند (قرن ۱۸ و ۱۹ میلادی)
الیوی (Olivier) – استاد علوم طبیعی فرانسوی
الیوی، یک دانشمند علوم طبیعی فرانسوی، در سال ۱۷۹۸ میلادی به ایران آمد و تلاش کرد دماوند را صعود کند.
- او تنها توانست تا حدود یک سوم مسیر بالا برود و در یادداشت هایش نوشت که با صخره های عظیم و ستون های منظم آتشفشانی روبهرو شده است.
- تلاش او ناموفق بود، اما نخستین تلاش مستند اروپاییان برای صعود به دماوند محسوب خواهد شد.
تیلور تامپسون (Taylor Thomson) – پزشک و جهانگرد انگلیسی
اولین فتح رسمی و موفق قله دماوند به نام تیلور تامپسون ثبت شده است.
- او یک پزشک انگلیسی بود که در ایران فعالیت داشت.
- در سال ۱۸۳۷ میلادی (۱۲۱۶ شمسی) توانست همراه با کمک ایرانیان به قله دماوند برسد.
- او نخستین شبمانی بر روی قله دماوند را نیز انجام داد و مقداری گوگرد از قله جمع آوری کرد.
- به همین دلیل، تامپسون در تاریخ کوهنوردی به عنوان اولین فاتح مستند دماوند شناخته خواهد شد.
نخستین صعود ایرانیان به دماوند
سرهنگ محمد صادق خان قاجار
در سال ۱۸۵۷ میلادی یک گروه ایرانی به سرپرستی سرهنگ محمد صادق خان قاجار موفق به صعود دماوند شد.
- آنها در این صعود ارتفاع قله را محاسبه کردند و عدد ۶۶۱۳ ذرع (معادل تقریبی ۵۶۰۰ متر) را به دست آوردند.
- این صعود به عنوان نخستین صعود رسمی ایرانیان ثبت شده است.
کربلایی اسدالله و همراهان
حدود ۱۳۰ سال پیش، گروهی ایرانی به سرپرستی کربلایی اسدالله موفق شدند اولین شبمانی ایرانیان بر روی قله دماوند را به ثبت برسانند.
نخستین تلاش زمستانی
ژاک دومورگان (Jacques de Morgan) – باستان شناس فرانسوی
ژاک دمورگان (۱۸۵۷–۱۹۲۴) باستان شناس و زمین شناس فرانسوی، در سال ۱۸۸۹ میلادی به ایران آمد.
- او برای بررسی های علمی و باستان شناسی به دماوند صعود کرد.
- دمورگان در یک تلاش زمستانی توانست تا ارتفاع ۵۳۰۰ متری بالا برود.
- این تلاش هرچند به قله نرسید، اما به دلیل شرایط سخت زمستانی، در تاریخ کوهنوردی بسیار ارزشمند می باشد.
دماوند در سفرنامه ها و گزارش های تاریخی
ژاک دومورگان (Jacques de Morgan) باستان شناس و زمین شناس فرانسوی در قرن نوزدهم تحقیقات گسترده ای بر روی دماوند انجام داد.
پیشتر نیز برخی از جهانگردان اروپایی در سفرنامه های خود از تلاش برای صعود به دماوند یاد کردهاند، اما گزارش دقیقی از رسیدن به قله پیش از تیخاو ثبت نشده است.
کوهنوردان ایرانی و صعودهای بعدی
اگرچه اولین گزارش رسمی صعود به دماوند توسط یک اروپایی ثبت شده، اما شکی نیست که دامداران، شکارچیان و مردمان بومی منطقه، قرن ها پیش از آن به ارتفاعات دماوند رفت و آمد داشتهاند. در دوران معاصر نیز کوهنوردان ایرانی از اوایل قرن چهاردهم شمسی توانستند مسیرهای مختلف صعود به دماوند را شناسایی کرده و بارها این قله را فتح کنند.
اهمیت تاریخی و فرهنگی صعود نخست
فتح دماوند تنها یک دستاورد ورزشی نبوده، بلکه به شناخت بیشتر این کوه از نظر زمین شناسی، اکوسیستم و جایگاه آن در فرهنگ ایران کمک کرد. همین صعودهای اولیه زمینه ساز تبدیل دماوند به یکی از مهمترین مقاصد کوهنوردی ایران و جهان شد.
همچنین برای صعود ایمن و موفق به قله دماوند، همراه داشتن وسایل کوهنوردی استاندارد و کامل ضروری می باشد. شما می توانید بهترین تجهیزات اصل و حرفهای را از سایت بازرگانی هوراز تهیه کنید.
جمع بندی کلی:
اولین نفری که قله دماوند را فتح کرد، به طور رسمی در تاریخ، تیلور تامپسون انگلیسی در سال ۱۸۳۷ میلادی معرفی شده است؛ هرچند نمی توان نقش بومیان و مردمان محلی را در صعودهای اولیه نادیده گرفت. امروز دماوند به عنوان نمادی ملی و مقصدی محبوب برای کوهنوردان، هر ساله میزبان هزاران علاقهمند می باشد که می خواهند راه اولین فاتحان آن را ادامه دهند.
به پایان این راهنما درباره “اولین نفری که قله دماوند را فتح کرد” رسیدیم امیدواریم برای شما مفید بوده باشد همچنین ممکن است بخواهید مقاله دیگر ما در مورد ” خطرات صعود به قله دماوند ” را بخوانید.