روز کوهنورد چه روزی است؟
وقتی صحبت از روز کوهنورد می شود، بسیاری از ما ممکن است تنها به گرامیداشت ورزشکاران و علاقه مندان به صعود های کوهستانی فکر کنیم؛ اما حقیقت این است که این روز، چه در ایران و چه در سطح جهانی، مفهومی عمیق تر دارد. در ایران، به یاد مجید رضازاده کوهنورد شیرازی، 29 مهرماه به عنوان “روز ملی کوهنورد” شناخته می شود. در سطح بین المللی نیز، سازمان ملل متحد از سال 2003 میلادی، 11 دسامبر مطابق با 20 آذر را “روز جهانی کوهستان ” نامگذاری کرده است تا اهمیت کوهها در زندگی بشر و ضرورت حفاظت از آنها را یادآوری کند.
روز ملی کوهنورد در ایران
در ایران، اگرچه روز کوهنورد به طور رسمی در تقویم کشور ثبت نشده است، اما از سال 1390 به بعد، 29 مهرماه به عنوان روز ملی کوهنورد در نظر گرفته میشود. این انتخاب در پی حادثه تلخ سقوط مجید رضازاده، کوهنورد شیرازی، در حین صعود به قله دماوند صورت گرفت. به احترام یاد و خاطره او، هیئت کوهنوردی با انجام یک نظرسنجی، روز 29 مهر را بهعنوان روز کوهنورد انتخاب کرد. از آن زمان، این روز فرصتی برای گرامیداشت تلاش ها و ایثارگری های کوهنوردان و نیز یادآوری اهمیت فرهنگ ایمنی و همبستگی در کوهنوردی شده است.
روز جهانی کوهستان (روز کوهنوردی)
در سطح بین المللی، هر ساله در 20 آذر مطابق با 11 دسامبر ، روز جهانی کوهستان (International Mountain Day) برگزار می شود. این روز در سال 2003 توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد تعیین شد و مسئولیت اجرای برنامه های آن به سازمان فائو (FAO) واگذار گردید. هدف اصلی این روز، افزایش آگاهی جهانی درباره اهمیت کوه ها در زندگی انسان هاست.
کوهها نهتنها خانهی حدود 15% جمعیت جهان هستند، بلکه منابع آب شیرین، تنوع زیستی غنی و انرژی های تجدید پذیر را در اختیار بشر قرار می دهند. با این حال، تغییرات اقلیمی، بهره برداری ناپایدار و فرسایش خاک، این اکوسیستم های ارزشمند را تهدید میکند.
اهمیت کوه ها برای انسان و محیط زیست
کوه ها خانه حدود 15 درصد از جمعیت جهان هستند و میزبان نیمی از مناطق دارای تنوع زیستی بالای جهان میباشند. این مناطق منابع حیاتی آب شیرین برای نیمی از مردم جهان فراهم میکنند، به کشاورزی کمک میکنند و منبع انرژیهای پاک و داروها به شمار میآیند.
تهدیدهای پیش روی کوه ها و جوامع کوهستانی
متأسفانه کوهها با تهدیدهای جدی روبرو هستند؛ از جمله تغییرات اقلیمی که باعث ذوب شدن یخچالهای طبیعی و کاهش منابع آب میشود، بهرهبرداری ناپایدار، آلودگی، فرسایش خاک و از بین رفتن زیستگاهها. بیش از 311 میلیون نفر در مناطق روستایی کوهستانی کشورهای در حال توسعه در معرض فرسایش زمین و مشکلات امنیت غذایی قرار دارند. این مسائل علاوه بر تأثیر مستقیم بر ساکنان این مناطق، تهدیدی برای کل جهان به شمار می آید.
محور اصلی روز جهانی کوهنورد: نوآوری، سازگاری و نقش جوانان
موضوع روز جهانی کوهنورد بر «راه حل های کوهستانی برای آیندهای پایدار» با تمرکز بر نوآوری، سازگاری و نقش جوانان است. این رویکرد شامل موارد زیر میشود:
- نوآوری: فناوری های جدید و راهکارهای خلاقانه مانند کشاورزی هوشمند در برابر تغییرات اقلیمی.
- سازگاری: استراتژی هایی برای افزایش تاب آوری در برابر فشارهای اقلیمی، بهره گیری از دانش بومی و راهکارهای مبتنی بر اکوسیستم.
- نقش جوانان: اهمیت مشارکت فعال جوانان از طریق ایجاد فرصت های شغلی، آموزش و کارآفرینی برای حفظ پایداری منابع کوهستانی.
چرا باید از کوهها حفاظت کنیم؟
حفاظت از کوهها اهمیت جهانی دارد چون سلامت این اکوسیستمها بر تأمین آب، غذا و انرژی برای میلیاردها نفر تأثیرگذار است. با گرم شدن کره زمین و افزایش فشار بر این مناطق، نیاز به کاهش اثرات منفی فعالیتهای انسانی و حفاظت پایدار از منابع طبیعی کوهستانی بیشتر از همیشه احساس میشود.
سخن پایانی
روز کوهنورد یاد آور این است که حفاظت از کوهها فقط وظیفه نهادهای بین المللی یا کوهنوردان حرفهای نیست؛ بلکه هر یک از ما میتوانیم با انتخاب های آگاهانه، در حفظ این سرمایه های طبیعی سهمی داشته باشیم.
مطالب خواندنی پیشنهادی: